André Green

  ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ   ANDRÈ GREEN

Η ΕΕΨΨ οργάνωσε ένα πενταετές σεμινάριο, από τον Φεβρουάριο του 2020 μέχρι τον Φεβρουάριο του 2025, με αντικείμενο τη μελέτη του έργου του André Green και με συντονιστές τους Γρηγόρη Μανιαδάκη και Κώστα Ταλφανίδη. Συμμετείχαν σε αυτό 30 συνολικά μέλη της ΕΕΨΨ και 4 μέλη της ΕΕΨΨΠΕ (Ελληνικής Εταιρείας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Παιδιού και Εφήβου). Μελετήθηκαν σε βάθος 13 κείμενα του συγγραφέα.

Ο André Green γεννήθηκε στις 12 Μαρτίου 1927 στο Κάϊρο και πέθανε στο Παρίσι στις 22 Ιανουαρίου 2012.
Οι γονείς του ήταν Σεφαρδίτες Εβραίοι και ήταν ο μικρότερος ανάμεσα σε 4 αδέλφια. Μεγάλωσε μέσα σε κοσμοπολίτικο περιβάλλον και διαμόρφωσε μια ευρύτερη Γαλλική ταυτότητα. Έτσι μετά την απόκτηση του ακαδημαϊκού απολυτηρίου έφυγε για τη Γαλλία για να σπουδάσει Ιατρική.
Οι ιατρικές σπουδές δεν τον ενδιέφεραν. Έπρεπε όμως να πάρει πτυχίο Ιατρικής προκειμένου να γίνει ψυχίατρος. Μελετούσε φιλοσοφία, ψυχολογία και διάβαζε βιβλία που είχαν να κάνουν με τον πολιτισμό. Απέκτησε μια πλατιά  πνευματική καλλιέργεια που εκτείνονταν από την Αρχαία Ελληνική Γραμματεία και το έργο του Shakespeare, στην Ευρωπαϊκή  Φιλοσοφία των 18ου, 19ου και 20ου αιώνων, στη σύγχρονη λογοτεχνία και τέχνη, στην πολιτική. Και κυρίως ήταν βαθύς γνώστης του έργου του Freud αλλά και όλων των σημαντικών ψυχαναλυτικών κειμένων.
Το 1953 άρχισε να ειδικεύεται στην ψυχιατρική. Στην διάρκεια των σπουδών του στην Ψυχιατρική ήλθε σε επαφή και επηρεάστηκε από τη διδασκαλία των Henry Ey (1900-1977) και  Julian deAjuriaguera (1911-1993).
Το 1956 άρχισε ανάλυση με τον Maurice Bouvet και ξεκίνησε την εκπαίδευσή του στο Ψυχαναλυτικό Ινστιτούτο. Το 1960 πέθανε ο Bouvet και ο Green συνέχισε την ανάλυσή του με τον JeanMallet, ενώ αργότερα έκανε τρίτη ανάλυση με την Catherine Parat. Το 1965 έγινε μέλος της Ψυχαναλυτικής Εταιρείας του Παρισιού. Από το 1970-1975 ήταν Διευθυντής του Ψυχαναλυτικού Ινστιτούτου του Παρισιού. Από το 1975-1977 ήταν Αντιπρόεδρος της Διεθνούς Ψυχαναλυτικής Ένωσης και από το 1986-1989 ήταν Πρόεδρος της Ψυχαναλυτικής Εταιρείας του Παρισιού. Από 1979-1980 ήταν Καθηγητής στο University College του Λονδίνου στην έδρα στη μνήμη του Freud. Ήταν επίτιμο μέλος της ΒΨΕ και η Γαλλική Δημοκρατία τον τίμησε για το έργο του με την ύψιστη διάκριση  του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής.
Ο Green  από τους μεταγενέστερους του Freud ψυχαναλυτές επηρεάστηκε περισσότερο από τους Lacan, Winnicott και  Bion, κρατώντας όμως πάντοτε την αυτονομία της σκέψης του.
Από το 1966 έστρεψε την προσοχή του στην κλινική και θεωρητική μελέτη του ναρκισσισμού και των οριακών καταστάσεων. Αποτιμώντας γενικότερα το έργο του μπορούμε να πούμε ότι στο Greenχρωστάμε μια πρωτότυπη προσέγγιση της μητρικής λειτουργίας και της πλασιώνουσας δομής, τις ιδέες για την αρνητική ψευδαίσθηση και γενικότερα για την εργασία του αρνητικού, όπως  επίσης και τις έννοιες του συμπλέγματος της νεκρής μητέρας, της αμνησικής μνήμης, της αντικειμενοποιούσας και αποαντικειμενοποιούσας λειτουργίας, των τριτογενών διεργασιών, της διάστασης της τριτότητας και της δυαδικής τριαδικότητας, της λευκής ψύχωσης (μαζί με τον Donnet) και του λευκού πένθους, του θετικού και αρνητικού ναρκισσισμού, του θρυμματισμένου χρόνου, της κεντρικής φοβικής θέσης, της πρωτογενούς πρωκτικότητας.
Ο συνεργάτης και μελετητής του έργου του Green F. Urribarri συναιρεί την μεταψυχολογία του Green στα εξής πέντε σημεία:
1. Το ζεύγος ενόρμηση-αντικείμενο
2. Μια θεωρία της αναπαράστασης με δυο σκέλη: Αφενός μια διεύρυνση της φροϋδικής εννοιολόγησης ώστε να περιληφθούν το σώμα και το συναίσθημα. Αφετέρου την εισαγωγή της δομής που πλαισιώνει μέσω της αρνητικής ψευδαίσθησης της μητέρας (δηλ της εργασίας του αρνητικού) ως προϋπόθεσης για την αναπαραστατική δυνατότητα.
3. Μια επέκταση του τοπογραφικού μοντέλου με την ανάδειξη του ορίου ως έννοιας που τοποθετείται τόσο ανάμεσα στο μέσα και στο έξω, τον εαυτό και το αντικείμενο, όσο και ως σύνορο εσωτερικών χώρων.
4. Την εργασία του αρνητικού (και τη  σύνδεσή της με την ενόρμηση του θανάτου)
5. Την τριαδικότητα σε πολλά επίπεδα, από το Οιδιπόδειο μέχρι το πλαίσιο, το αναλυτικό αντικείμενο και τις τριτογενείς διεργασίες στη σκέψη του αναλυτή.
.
Ο Green ανανέωσε την εφαρμοσμένη ψυχανάλυση και ήταν σημαντική η συμβολή του στην ψυχαναλυτική προσέγγιση του θεάτρου, της λογοτεχνίας, της τέχνης. Τα τελευταία χρόνια  εισήχθη στο ψυχαναλυτικό λεξιλόγιο η έκφραση the Greening of Psychoanalysis. Η έκφραση αυτή αποδίδει την επιρροή που έχει ασκήσει το έργο του André Green στη σύγχρονη Ψυχανάλυση. Θα μπορούσε κάποιος να τον εντάξει σε μια κατηγορία ψυχαναλυτών που, όπως η M.Klein, ο D.Winnicott, ο W.Bion και ο J.Lacan, εισήγαγαν καινοτόμες ιδέες και δημιούργησαν νέα παραδείγματα.
Ήταν πολυγραφότατος. Το έργο του έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 10 γλώσσες και αποτελείται από πάνω από 30 βιβλία και από σημαντικό αριθμό άρθρων, ομιλιών και συνεντεύξεων.

Κύριο χαρακτηριστικό του  σεμιναρίου ήταν ο ζωηρός διάλογος που αναπτύχθηκε με άξονα το έργο του Green για σημαντικά ζητήματα της σύγχρονης Ψυχανάλυσης. Καρπός του διαλόγου αυτού ήταν και μια σειρά από επιστημονικές ανακοινώσεις στο  XVIII Συμπόσιο της ΕΕΨΨ.